Dzi\u015b s\u0142\u00f3w kilka o perspektywie, a inaczej\u2026o punkcie widzenia.<\/p>\n
M\u00f3wi si\u0119, \u017ce punkt widzenia, zale\u017cy od punktu siedzenia! Jestem w stanie potwierdzi\u0107 to stwierdzenie, u\u017cywaj\u0105c podmiot\u00f3w teatralnych. Ale mo\u017ce zacznijmy od pocz\u0105tku!<\/span><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div> Wyobra\u017a sobie posta\u0107, kt\u00f3ra rozpoczyna swoje \u017cycie i w toku egzystencji poznaje, uczy si\u0119 i do\u015bwiadcza. To nowi ludzie, zachowania, sytuacje, kt\u00f3re pojawiaj\u0105 si\u0119 na drodze tej\u017ce postaci. Z ka\u017cdym z tych element\u00f3w posta\u0107 ta ma okre\u015blone zale\u017cno\u015bci. Poznaje ludzi wspieraj\u0105cych jej osob\u0119, ale te\u017c niejeden cz\u0142owiek da\u0142 jej w ko\u015b\u0107, tak samo z sytuacjami, w kt\u00f3rych (no dobra, nadajmy imi\u0119 tej postaci, mo\u017ce Basia :) ) owa Basia osi\u0105ga zamierzony przez siebie cel, b\u0105d\u017a czas nie sprzyja jej dzia\u0142aniom.<\/p>\n Opisana powy\u017cej tre\u015b\u0107 to nic innego jak po\u0142\u0105czenie teorii z praktyk\u0105 \u017cycia. Nasza bohaterka podczas swojej w\u0119dr\u00f3wki wrzuca do wyimaginowanego plecaczka do\u015bwiadcze\u0144 wszystkie te elementy. Im ich wi\u0119cej, tym wi\u0119kszy zas\u00f3b jej plecaka, z kt\u00f3rego mo\u017ce korzysta\u0107 w ka\u017cdej chwili, bo zawsze ma go ze sob\u0105.<\/p>\n<\/div> Perspektyw\u0105 zatem staje si\u0119 opisany przeze mnie wyimaginowany plecaczek do\u015bwiadcze\u0144, dzi\u0119ki kt\u00f3remu widzimy wi\u0119cej, dalej. To znowu daje nam szerszy obraz, dystans do drogi i pozwala na wykonanie ruchu w spos\u00f3b bardziej zgodny z naszymi warto\u015bciami.<\/p>\n<\/div> Zdarzy\u0142o Ci si\u0119 prowadzi\u0107 samoch\u00f3d w trudnych warunkach pogodowych, kiedy np. by\u0142a porz\u0105dna ulewa, b\u0105d\u017a mg\u0142a otworzy\u0142a przed Twoj\u0105 drog\u0105 mleczn\u0105 krain\u0119? Co wtedy si\u0119 dzieje? Masz ograniczony punkt widzenia. Jak si\u0119 z tym czujesz? Nie jest to do ko\u0144ca komfortowe do\u015bwiadczenie, w szczeg\u00f3lno\u015bci, gdy czas pogania. Wtedy zazwyczaj jedziesz na tak zwanego \u201eprzyczajonego kota\u201d, czyli w wyt\u0119\u017conej uwa\u017cno\u015bci, napi\u0119ciu dzia\u0142asz tak, by w ka\u017cdej chwili m\u00f3c wyhamowa\u0107. Dodajmy do tej sceny kurcz\u0105cy si\u0119 czas\u2026no na pewno on nie pomaga – dochodzi stres, wizja pt.\u201dco jak nie zd\u0105\u017c\u0119, nic nie mog\u0119 zrobi\u0107, nie przyspiesz\u0119\u201d – m\u0119tlik przyspiesza i przyspiesza, a emocje si\u0119gaj\u0105 zenitu – rodzi si\u0119 wtedy lekka bezsilno\u015b\u0107 i walka z czasem, my\u015blami – sob\u0105.<\/p>\n Jest to oczywi\u015bcie moja analogia do ograniczonej perspektywy, kt\u00f3rej cz\u0119sto towarzyszy syndrom przebod\u017acowania. Imperatywnem do tego, by taka sytuacja mia\u0142a miejsce jest cz\u0119sto moment podj\u0119cia decyzji, wyboru, podczas gdy czas nie jest naszym sprzymierze\u0144cem. Twoim zadaniem jest wybra\u0107, mi\u0119dzy czym\u015b, a czym\u015b, nie masz za wiele przestrzeni czasowej. Powiedzmy – dzie\u0144. Du\u017co? To zale\u017cy od tego, jak na to spojrzymy i w jaki spos\u00f3b wykorzystamy ten dzie\u0144.<\/p>\n<\/div> Twoim zadaniem jest zdecydowanie, czy zapisujesz si\u0119 na kurs, kt\u00f3ry mo\u017cliwe, \u017ce b\u0119dzie ci potrzebny, ale wiesz tak\u017ce – nie jest on tani. Masz czas do 20:00. Po up\u0142ywie czasu, kurs kosztowa\u0107 b\u0119dzie trzy razy wi\u0119cej. Mo\u017cemy powiedzie\u0107 – b\u0142aha sytuacja. Ale! Zaraz, zaraz! Co robisz? Masz kilka godzin na dezycj\u0119. Mija pierwsza godzina, druga, trzecia, a Ty \u201edumasz\u201d. Specjalnie u\u017cy\u0142em tego dziwnego s\u0142owa – dumasz, czyli my\u015bl o podj\u0119ciu decyzji jest z Tob\u0105 ca\u0142y czas, ale figuruje ona na zasadzie jednego, niezmieniaj\u0105cego si\u0119 pytania \u201ezrobi\u0107 ten krok, czy nie?\u201d<\/p>\n Mijaj\u0105 kolejne godziny, nie czujesz du\u017cego post\u0119pu w sprawie decyzyjno\u015bci, ale pojawia si\u0119 frustracja, rozdra\u017cnienie. Bo ile mo\u017cna mieli\u0107 ten temat? Pozosta\u0142a godzina\u2026zaczyna si\u0119 etap pt. bezsilno\u015b\u0107 i totalny korek w g\u0142owie. Po tak d\u0142ugim czasie \u201edumania\u201d – czujesz zm\u0119czenie, obrzydzenie tym tematem, nie widzisz ju\u017c \u017cadnego sensowego rozwi\u0105zania, a zegar tyka\u2026<\/p>\n Czy teraz widzisz zgodno\u015b\u0107 tego przyk\u0142adu z opowie\u015bci\u0105 o kierowcy, kt\u00f3ry jedzie autem w porz\u0105dn\u0105 mg\u0142\u0119?<\/p>\n<\/div> B\u0142aha sprawa sta\u0142a si\u0119 przyczyn\u0105 frustracji, rozdra\u017cnienia, bezsilno\u015bci, m\u0119tliku w g\u0142owie. Tak samo b\u0142ahe jest przytrzymanie szklanki pe\u0142nej wody przez kr\u00f3tk\u0105 chwil\u0119, nast\u0119pnie od\u0142o\u017cenie jej, p\u00f3\u017aniej powr\u00f3cenie do ponownego przytrzymania. Czy Twoje mi\u0119\u015bnie odpowiedz\u0105 na to dzia\u0142anie zakwasami? Raczej nie! A jak powiem Ci, by szklanka z wod\u0105 trzymana by\u0142a przez Ciebie stale przez 8 godzin? Tu mi\u0119\u015bnie podnios\u0142yby alarm.<\/p>\n Identycznie sprawa ma si\u0119 z podj\u0119ciem decyzji. Kiedy ci\u0105gle trzymasz uwag\u0119 okre\u015blonego tematu, a uwaga ta nie posuwa Ci\u0119 do przodu przeci\u0105\u017casz sw\u00f3j mi\u0119sie\u0144 woli i decyzji. Na dodatek nie robisz tego w spos\u00f3b konstruktywny, czyli akcja \u201enie idzie\u201d do przodu.<\/p>\n<\/div> Poszerzenie perspektywy daje Ci mo\u017cliwo\u015b\u0107 zobaczenia stoj\u0105cego przed Tob\u0105 wyzwania z r\u00f3\u017cnych stron, odleg\u0142o\u015bci, dzi\u0119ki czemu \u0142apiesz dystans, generujesz wi\u0119cej mo\u017cliwych rozwi\u0105za\u0144 danej sytuacji, masz przestrze\u0144 do skorzystania z wyimaginowanego plecaczka do\u015bwiadcze\u0144. To niebywale celna droga do tego, by podj\u0105\u0107 zgodn\u0105 z sob\u0105 decyzj\u0119.<\/p>\n Cz\u0119sto w sytuacji, kiedy mamy ograniczone pole widzenia szukamy porad, chcemy przenie\u015b\u0107 odpowiedzialno\u015b\u0107 za fina\u0142 i ewentualne konsekwencje. S\u0119k w tym, \u017ce tak jak pasa\u017cer nie ma pod nogami hamulcy i gazu, kt\u00f3rych m\u00f3g\u0142by u\u017cy\u0107, w momencie gdy nietrafnie doradzi\u0142by kierowcy walcz\u0105cemu z mg\u0142\u0105, tak samo osoba narzucaj\u0105ca Ci sw\u00f3j punkt widzenia i rozwi\u0105zanie okre\u015blonej zagwostki nie jest ekspertem od Ciebie, Twoich przekona\u0144, czy warto\u015bci, nie zna w pe\u0142ni zawarto\u015bci Twojego wyimaginowanego plecaczka do\u015bwiadcze\u0144.<\/p>\n<\/div> Wracaj\u0105c do pierwszych s\u0142\u00f3w tego artyku\u0142u. Zgadzam si\u0119 ze stwierdzeniem, i\u017c punkt widzenia zale\u017cy od punktu siedzenia – spr\u00f3bujmy prze\u0142o\u017cy\u0107 to na podmioty \u015bwiata teatru.<\/p>\n Teatr ma w sobie trzy wa\u017cne perspektywy:<\/p>\n WIDZA, AKTORA, RE\u017bYSERA<\/span><\/i><\/b><\/p>\n Ka\u017cdy z tych punkt\u00f3w widzenia ma inne funkcje.<\/p>\n 1.Re\u017cyser kreuje plan i struktur\u0119 dzia\u0142ania.<\/p>\n 2.Aktor odgrywa dzia\u0142anie.<\/p>\n 3.Widz obserwuje. Podmioty te cho\u0107 r\u00f3\u017cne, wp\u0142ywaj\u0105 jedno na drugie. Bez re\u017cysera nie by\u0142oby dzia\u0142ania aktora, a bez tego widz niemia\u0142by co ogl\u0105da\u0107.<\/span><\/p>\n W powy\u017cszych trzech perspektywach zawarty jest genialny mechanizm, kt\u00f3ry mo\u017ce nauczy\u0107 nas nowego sposobu na wyzwania:<\/b><\/span><\/p>\n I.Pozw\u00f3l sobie zobaczy\u0107 w\u0142asn\u0105 barier\u0119 z punktu widza – zaobserwuj swoje zachowanie. Opisz, jak to wygl\u0105da z tej perspektywy. Etap obserwacji i \u015bwiadomo\u015bci<\/b><\/span><\/p>\n II.Przejd\u017a do wypr\u00f3bowania wielu wariant\u00f3w rozwi\u0105za\u0144, jak aktor na scenie podczas pr\u00f3by. Nie uciekaj od pope\u0142niania b\u0142\u0119d\u00f3w, im wi\u0119cej ich zrobisz, tym bardziej wyrobisz w sobie odporno\u015b\u0107 i elastyczno\u015b\u0107, w razie niezapowiedzianego zwrotu akcji. Etap pr\u00f3by, do\u015bwiadczania i b\u0142\u0105dzenia<\/b><\/span><\/p>\n III.Zbierz w jedn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107 teori\u0119 i praktyk\u0119, czyli \u015bwiadomo\u015b\u0107 i do\u015bwiadczenie. Teraz przyszed\u0142 czas na wypracowanie przez Ciebie planu, scenariusza rozwi\u0105zania – wyre\u017cyserowania sytuacji. Ju\u017c wiesz, co si\u0119 sprawdza, a co nie sprzyja Twoim celom. Etap kreowania<\/b><\/span><\/p>\n PS.<\/b><\/span> Tak jak podczas spektaklu mo\u017ce doj\u015b\u0107 do nag\u0142ej zmiany sytuacji (bo tw\u00f3j partner sceniczny zapomni tekstu), tak samo w \u017cyciu. Ale dzi\u0119ki etapowi pr\u00f3by, b\u0142\u0105dzenia i do\u015bwiadczania wiesz ju\u017c, co zrobi\u0107 w momencie, gdy dojdzie do pomy\u0142ki – masz w sobie t\u0119 elastyczno\u015b\u0107!<\/span><\/p>\n A jak jest z Twoim punktem widzenia?<\/b><\/i><\/p>\n Widzisz tras\u0119, czy raczej szukasz gotowych porad, by na autopilocie osi\u0105gn\u0105\u0107 cel?<\/b><\/i><\/span><\/p>\n<\/div>Co to takiego ta perspektywa?<\/span><\/h1><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>
Plecaczek do\u015bwiadcze\u0144 to z\u0142oto!<\/span><\/h1><\/div>
Punkt widzenia, jak jazda samochodem.<\/span><\/h1><\/div>
Decyzja z tykaj\u0105cym czasem<\/span><\/h1><\/div>
Naci\u0105gni\u0119ty mi\u0119sie\u0144 mentalny<\/span><\/h1><\/div>
\u0141ap przestrze\u0144!<\/span><\/h1><\/div>
Wracaj\u0105c do pocz\u0105tku!<\/span><\/h1><\/div>
Pos\u0142uchaj jako podcast w wersji audio:<\/h1><\/div><\/div><\/div>